google-site-verification: google8efedb6bc01a9601.html کانون بی خدایان و ندانم گرایان: تاریخ طبری (تاریخ الرسل و الملوک)

۳۰ مرداد ۱۳۸۹

تاریخ طبری (تاریخ الرسل و الملوک)



تاریخ الرسل و الملوک که نگارش ان در سال ۳۰۲ هجری از سوی مورخ و مفسر نامی ایران زمین " محمد بن جریر طبری " پایان پذیرفت از جمله مشهورترین ، مهمترین و ارزشمندترین مجموعه های مفصل تاریخ عمومی اسلام به شمار می اید . در تاریخ طبری ، غالبا روایتها و گزارشهای مختلفی که درباره رویدادها وجود داشته ذکر شده و البته دقیقا به همین سبب است که این کتاب در مقام مقایسه با سایر کتابهای تاریخی نگاشته شده در سده های نخستین اسلامی از جامعیت افزون برخوردار است .


آنچه روشن است ، تاریخ الرسل و الملوک طبری و شیوه نگارش روایی خاص ان موجب شد تا بیشتر علما و دانشمندانی که پس از عهد طبری به نگارش تاریخ روی اوردند ؛ تاریخ وی را سرمشق و الگو قرار دهند و تلاش کنند اثار خویش را به سبک و سیاق به کار رفته در کتاب او پدید اورند . در حقیقت ؛ شیوه مورد کابرد طبری ؛ این دانشمند نامدار مسلمان ؛ چنان مقبول نویسندگان و تاریخنگاران وافع شد که حتی قرنها بعد نیز شیوه او مورد اقبال گسترده قرار داشت. به عنوان نمونه ؛ خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی ؛ سیاستمدار و اندیشمند عهد فرمانروایی ایلخانان ؛ چهار قرن بعد از طبری ؛ برای نگارش کتاب ارزشمند خود ؛ جامع التواریخ ؛ که به تعبیر تاریخ پژوهی چون دیوید مورگان ؛ اهمیت و تاریخنگاری عصر مغول مدیون و مرهون وجود ان است از سبک طبری تاثیر پذیرفت و همچنین ؛ پژوهشگری چون جان بویل ؛ ان را دایره المعارف تاریخی خوانده و البته بزرگی چون دکتر زرین کوب از ان به عنوان عظیم ترین و جسورانه ترین طرح در تاریخ نویسی مسلمانان و نیای فراموش شده تواریخ امروز کمبریچ یاد کرده است ؛ از سیوه ای بهره جست که پیشتر طبری به کار برده بود .
تاریخ الرسل و الملوک همچنین ماخذ عمده تمام کسانی واقع شد که بعد از طبری برای تالیف تاریخ ایران و اسلام اهتمام ورزیدند . به عنوان نموه ؛ ابوعلی مسکویه رازی که اهل فلسفه و حکمت بود و تاریخ را به منزله اینه عبرت تلقی می کرد در قرن پنجم هجری برای نگارش کتاب ؛ تجارب الامم و تعاقب الهمم ؛ از تاریخ طبری بهره گرفت . عزالدین علی بن اثیر نیز در قرن هفتم هجری برای نگارش کتاب ؛ الکامل فی التاریخ ؛ که خود تاریخ عمومی مفصل و مشهوری است ؛ از تاریخ الرسل و الملوک طبری سود جست . در حقیقت ؛ منبع اصلی و مرجع عمده مورد استفاده ابن اثیر برای نگارش تاریخ سده های نخستین اسلامی ؛ تاریخ طبری ؛ بود . این نکته ای است که ابن اثیر خود در اغاز کتاب خویش به ان اساره کرده و صراحتا اذعان داشته که کتاب طبری محل رجوع و مورد اعتماد او بوده است ؛ البته نیاز به یاداوری است که ابن اثیر در ذکر روایات مختلف و گزارشهای گوناگون ؛ روش طبری را رعایت نکرده ؛ بلکه کاملترین روایت و گزارش را نگاشته یا انکه روایاتی را که به نظر او درست تر بوده یا انچه خود از منابع دیگر یافته ؛ ذکر کرده است .

از دیگر سوی ؛ تاریخ طبری از چنان جامعیت و مقبولیتی برخوردار شد که بسیاری از تاریخنگاران را وادار کرد در سده های متمادی بر ان ذیل ها و تکمله هایی بنویسند . به عنوان نمونه ؛ ابومحمد عبدالهه بن محمد فرغانی ؛ در قرن چهارم هجری تکمله ای بر تاریخ طبری نگاشت حوادث رخ داده تا سال ۳۱۲ هجری را بیان کرد . عریب بن سعد کاتب قرطبی نیز در ذیلی که بر تاریخ طبری نوشت ؛ از حوادث رخ داده در فاصله سالهای ۳۶۵-۳۰۲ هجری یاد کرد . محمد بن عبدالملک همدانی نیز در تکمله ای که بر تاریخ طبری نگاشت و ان را تکمله تاریخ الطبری نام نها ؛ رویدادها را تا سال ۴۸۷ هجری دنبال کرد . انچه روشن است به غیر از این بزرگان ؛ تاریخنگارانی دیگر همچون ثابت بن سنان در قرن چهارم ؛ هلال بن محسن صابی و محمد بن هلال بن محسن صابی در سده پنجم ؛ محمد بن عبدالملک و نجم الدین صالح ایوبی در قرون ششم و هفتم هجری نیز تاریخ طبری را تا حوادث روزگار خود تکمیل کردند .
گفتنی است که اعتبار بسیار تاریخ الرسل و الملوک طبری سبب شد تا بسیاری از دانشمندان به تلخیص ان و همچین بسیاری دیگر از علما به ترجمه ان به زبانهای دیگر روی اورند . از جمله کسانی که به تلخیص تاریخ طبری پرداختند ؛ می توان به محمد بن سلیمان هاشمی و ابوالحسن شمشاطی اشاره کرد . در سده هفتم هجری نیز جرجیس نصرانی مشهور به مکین بن الامد ؛ تاریخ طبری را هم تلخیص و هم تکمیل کرد که البته بعدها بخشی از ان توسط ؛ ارپینوس ؛ به لاتین و از سوی ؛ وایته ؛ به فرانسه ترجمه شد .
تاریخ الرسل و الملوک طبری همچنین در روزگار فرمانروایی خاندان سامانی ؛ که به تعبیری عصر طلایی ایران بعد از اسلام از نظر توجه به علم و فرهنگ بود ؛ به دستور امیر منصور بن نوح و از سوی وزیر بادرایت و خردمند او ؛ ابوعلی محمد بن عبدالله بلعمی ؛ با حذف روایتهای مکرر و سلسله اسناد و افزودن پاره ای مطالب نوین و همچنین برخی تصرفات به پارسی ترجمه شد . نیازمند یادکردن است که در قرون ۹ و ۱۰ هجری نیز دو ترجمه به زبان ترکی از روی تاریخ بلعمی انجام گرفت .
به هرحال در اهمیت و ارزش افزون تاریخ الرسل و الملوک طبری همان بس که فردی چون ابن خلدون ؛ که دارای برداشتی متفاوت با همه تاریخنگاران پیش از خود بود و به تقریب بر همه انها نقدها و ایرادهایی روا می داشت و همچنین همواره می کوشید وقایع تاریخی را از طریق طرح و تدوین علمی و مبتنی بر اصول صحیح نقادی درک و تفسیر کند ؛ در کتابهاب مقدمه و العبر خود از محمد بن جریر طبری با احترام بسیار یاد کرده و او را به عنوان مورخ و محدث ستوده است . این ارج و احترام او برای طبری چندان بود که هنگامیکه با امیر تیمور گورکان ؛ موسس سلسله گورکانی ؛ به گفتگو و مباحثه نشست برای سندیت بخشیدن به گفتار خویش بیان داشت که « من به استناد قول طبری با شما بحث می کنم . »





۱ نظر:

  1. من جند روز بيش با جند تا فاميلامون كه از مسلمانان افراطي هستند درباه قران بحت ميكرديم و سوالايي كه ازشون ميكردم جوابي براش نداشتن فقط ميكفتند كلام خداست آخر سر هم با جن تا توهين وفحش به كافر بودن متهم شدم منم كفتم فقط دنبال حقيقت ميكردم بودن يانبودن

    پاسخحذف

برچسب‌ها

کتاب (24) نقد-قرآن (21) فرگشت (19) فرگشت انسان (18) دانلود کتاب (17) تکامل تدریجی انسان (16) دگرگونش (15) نقد-قران (14) حضرت-محمد (13) فیلم مستند (13) آتئیست (12) تکامل تدریجی (12) زنان-حضرت-محمد (12) زنان-محمد (12) نقد-زندگی-حضرت-محمد (12) کاریکاتور (12) خداناباور (11) دانلود فیلم (11) انسان‌شناسی (10) بیخدا (10) سردهٔ انسان (10) نخستی‌شناسی (10) طنز (9) باستان‌شناسی (8) خدا (7) داروین (7) دگرگونش انسان (7) فیلم (7) استیون هاوکینگ (6) ریچارد داوکینز (6) نظریه فرگشت (6) نقد قرآن (6) استیون ویلیام هاوکینگ (5) تکامل (5) نژاد پرست (5) آگنوستیک (4) برتراند راسل (4) بریده کتاب (4) بیگ بنگ (4) حضرت محمد (4) ندانمگرا (4) پروکونسول (4) کشتی نوح (4) امام حسین (3) برهان اخلاقی (3) جهنم (3) راسل (3) زنان (3) سوره نساء (3) عایشه (3) عزاداری محرم (3) فردریک کاپلستون (3) مستند (3) مستند علمی (3) مناظره (3) ادیان (2) اشرف مخلوقات (2) امام-علی (2) برایری زن و مرد اسلام (2) برده داری (2) توضیح-المسائل-امام-خمینی (2) جهان بیخدا (2) جهان وطن (2) جهش ژنتیکی (2) حفصه (2) خلقت گرایان (2) داروين (2) داروینیسیم (2) دانش (2) دندروپیتِکوس (2) رساله (توضیح المسائل) امام خمینی (2) زمین شناسی (2) زن ستیزی (2) زن-در-اسلام (2) زنان در قرآن (2) سوره آل عمران (2) سوره صافات (2) سکس، مرگ و معنای زندگی (2) عزاداری (2) علم (2) عوام (2) فرانتس کافکا (2) فضانورد (2) فیزیک (2) لاورنس کراوس (2) ماریه-قبطیه (2) محمد بن عبدالله (2) مستند سکس، مرگ و معنای زندگی (2) میچیو کاکو (2) نجوم (2) نیل دگراس تایسون (2) هوموهابیلس (2) ویل دورانت (2) پوپولیست (2) پوپولیسم (2) کاسموس (2) کافکا (2) کعبه (2) کودک آزاری در اسلام (2) کوروش (2) DNA (1) GENIUS (1) Pink Floyd (1) spacex (1) آتاترک (1) آتاتورک (1) آدم و حوا (1) آریل دورانت (1) آزارجنسی (1) آزمایش-الهی (1) آلبر کامو (1) آلبرت-انيشتن (1) آندره ژید (1) آنچه اسلام به ایران هدیه داد (صادق هدایت) (1) آگیپتوپیتکوس (1) آیا حضرت محمد معصوم بوده است؟ (1) ابراهیم (1) ابرنواختر (1) احکام شرعی (1) اختیار-در-قران (1) ادیسون (1) اربعین حسینی (1) ازدواج (1) اسامی قرانی (عربی) دختران و پسران (مونث و مذکر) (1) استالین (1) استجابت دعا (1) اسلام (1) اسپیس ایکس (1) اشکالات علمی در قران (1) اعجاز-قرآن (1) افسانه سیزیف (1) ام حبیبه (1) امام زمان (1) انتخاب طبيعي (1) انترناسیونالیسم (1) انسان خدا را آفرید (1) انسان خدا را ساخت (1) انسان ماهر (1) انسان‌ راست قامت (1) انسان‌ کارورز (1) انفجار بزرگ (1) انکار خدا (1) انیشتن (1) ایات-متضاد-در-قران ، تضاد-در-قران (1) ایران (1) باروخ بندیک اسپینوزا (1) باغ فدک (1) برده داری در اسلام و قرآن (1) برده داری-در-قرآن (1) برهان شر (1) بـاور هـای دیـنـی (1) بنام انسان بخشنده مهربان (1) بی خدایان (1) تاریخ طبری (تاریخ الرسل و الملوک) (1) تاریخ فلسفه (1) تاریخچه‌ زمان (1) ترس (1) ترور (1) ترور و کشتار در صدر اسلام (1) تسلا (1) تشکیل سیارات (1) تفسیر قرآن (1) تفسیرهای زندگی (1) تناقضات قرآن ، ناسخ و منسوخ در قرآن (1) تناقضات-در-قران، ناسخ-و-منسوخها-در-قران، ایات-متشابه (1) توتم و تابو (1) توضیح_المسائل (1) توهین به مقدسات (1) توهین و فحاشی در قرآن (1) جادوی فرگشت (1) جامعه ‌شناسی ‌خودمانی (1) جان-لنون (1) جد مشترک انسان (1) جنوبی کپی (1) جهان در پوست گردو (1) جهان های موازی (1) جهان چگونه کار می کند؟ (1) جهانی از عدم (1) جهنم در قرآن (1) جهنمیان (1) جویریه (1) حجاب (1) حجاب اجباری (1) حجاب اسلامی (1) حدود اسلامی (1) حدیث امام صادق، حدیث امام باقر، حدیث امام رضا، حدیث امام کاظم ، حدیث حضرت امام علی، حدیث حضرت محمد (1) حسن نراقی (1) حضرت ابراهیم (1) حضرت علی (1) حضرت محمد و کنیزش ماریه و آیات نازله در قرآن (1) حضرت یونس (1) حضرت-علی (1) حلال و حرام در اسلام (1) حمله اعراب به ایران ، انگیزه اعراب در حمله به ایران ،جنگ جلولا و نهاوند (1) حکمت شادان (1) حیات تصادفی (1) خالد بن ولید بن مغیره مخزومی ملقب‌ به «سیف الله» (1) خدا بزرگ نیست (1) خدا در نگاه گرسنگان (1) خدا و ترس (1) خدیجه (1) خرافات (1) خردگرا (1) خلفای-راشدین (1) دانش رباتیک (1) درخت حیات (1) درد مشترک (1) دریوپیتکوس (1) دزموند جان موریس (1) دستور قتل (1) دين آبا و اجدادي (1) دی ان ای (1) دیالوگ فیلم (1) دین صلح (1) دینداری (1) رابرت گرین اینگرسول ، احمد کسروی ، سم هریس ، ویکتور هوگو ، نیچه ، برتراند راسل ، آلبرت انیشتن (1) رساله امام خمینی (1) رساله-امام-خمینی (1) روحانيون (1) ریحانه (1) زن در اسلام (1) زنان حضرت محمد ( صفیه ) (1) زندگی پی (1) زيگموند فرويد (1) زینب (1) ساعت ساز نابینا (1) سام هریس (1) ستاره (1) سر بریدن در اسلام (1) سم هریس (1) سهم الارث در قران و اسلام (1) سوده (1) سوره انعام (1) سوره توبه (1) سوره تکویر (1) سوره یونس (1) سوره-احزاب (1) سوره-بقره (1) سوره-تحریم (1) سوره‌ های قرآن (1) شبه علم (1) شیعه (1) صادق هدايت (1) صدر اسلام ، حضرت محمد ، حضرت علی،ابوبکر،عثمان،سقیفه بنی ساعد،ایات شیطانی،کشتار اقوام یهود (1) صدر-اسلام (1) طراحی هوشمند (1) طرح بزرگ (1) عدالت آسمانی (1) عرفان (1) عرفان حلقه (1) علائم ظهور (1) عوام فریب (1) غسل تعمید (1) فرانسوا ماری آروئه ، ولتر (1) فروع دین اسلام (1) فروید (1) فرگشت تولید مثل جنسی (1) فریدریش نیچه (1) فضا (1) فضایل روحی و فضایل عقلی (1) فلسفه (1) فلسفه زندگی (1) فناوری (1) قانون مجازات اسلامی (1) قاچاق دختران ایرانی (1) قبایل-یهودی (1) قرآن (1) قرآن . سوره تبت (1) قرآن و زنان حضرت محمد (1) قران-و-زنان-حضرت-محمد (1) كاريكاتور (1) كاريكاتور عصبانيت موسي (1) ماریه (1) مدینه منوره (1) مذهب (1) مراسم حج (1) مرگ (1) مسئله شر (1) مساحقه (1) مستند تلویزیونی ریشه همه پلیدی ها ؟ (1) مستند ریشه همه شر (1) مستند نابغه (1) مسخ (1) معجزه (1) معجزه اسلام (1) معجزه-قرآن (1) مغالطه (1) مهبانگ (1) موزیکال (1) میمون برهنه (1) میمون درختی (1) میمون مصری (1) میمونه (1) نئاندرتال (1) نابرابری جنسیتی (1) ناخوشايندهای فرهنگ (1) نام-زنان-حضرت-محمد (1) نام-زنان-محمد (1) نفد-قرآن (1) نقد زندگی تاریخی امام علی ،نقش امام علی در کشتار و ترور مخالفان (1) نقد زندگی تاریخی حضرت محمد (1) نقد قرآن در محور حدیث (1) نقد-سوره-آل-عمران (1) نهج البلاغه (1) نگاهی به عملکرد ادیان توحیدی (1) نیچه (1) همجنس گرایی اقایان (1) همجنس گرایی بانوان (1) هنر (1) هوشمندانه سؤال كنید (1) هومو هابیلس (1) هوموارکتوس (1) هوموارگساتر (1) هوموساپینس (1) هوگو ، موري ،‌ توخلسكي ، مارتين ترمان ،‌هاوس ، تامس هاكسلي ، چگوارا ، تاگور ، داروين ، (1) واژه نامه (1) وحشت (1) وعده بهشت (1) ولتر،اسپینوزا (1) يك آتئيست در ميان مسلمانان (1) پائولو کوئیلو (1) پسر-حضرت-محمد (1) پلِسیاداپیس (1) پندار خدا (1) پیام خدا (1) پیدایش شعوبیه ، ( حزب شیعه ) زندیق ، (1) پیش بینی آینده انسان (1) چارلز داروین (1) چرا درمانده ایم؟ (1) ژان پل سارتر (1) ژن (1) ژن خودخواه (1) ژنهای فضایی (1) کارل سیگان (1) کارل سیگن (1) کاریکاتور ( ظهور امام زمان ) (1) کاریکاتور حضرت محمد (1) کافر (1) کتاب تاریخ فلسفه غرب (1) کتاب تفسیرهای زندگی (1) کتاب جهان بیخدا (1) کتاب زندگی پی (1) کتاب پایان ایمان (1) کتابخوانی (1) کره زمین (1) کشتار در اسلام (1) کشتار-صدر-اسلام (1) کفر (1) کوانتوم (1) کودک آزاری (1) گزیده کتاب (1) گسترش اسلام (1) گیگانتوپیتکوس (1) یازده دقیقه (1) یان مارتل (1) یونس (1) ﮐﻮﭘﺮﻧﯿﮏ (1) ﺍﺷﺮف ﻣﺨﻠﻮﻗﺎﺕ (1) ﺩﺍﺭﻭﯾﻦ (1) ﻓﺮﻭﯾﺪ (1)